Baarle aan de afgrond van zelfstandigheid

Posted by Jan Boot |03 dec 20 |

Afgelopen weken schreven we al dat het niet goed gaat met de financiën van Baarle-Nassau. Door de keuzes van de coalitie van Baarle! en Keerpunt ’98, staat onze voorheen solide financiële huishouding inmiddels aan de rand van de afgrond. De meerjarenbegroting duikt diep het verlies in. Eerder heeft u kunnen lezen dat een krap plusje in 2021 gehaald wordt over de ruggen van mantelzorgers en mensen die in sociale huurwoningen wonen. Keuzes die de VPB niet zou maken.

VPB als enige tegen begroting gestemd
Dit is een belangrijke reden waarom de VPB als enige tegen de begroting heeft gestemd. De andere reden is dat het plusje van € 6.000 geen realistische verwachting is voor volgend jaar. Dit is het resultaat van gegoochel met getallen met als doel de provincie uit onze nek te houden. Deze coalitie presenteert bijvoorbeeld bepaalde kosten die wel degelijk elk jaar terugkomen, zoals de bestrijding van de eikenprocessierups en de Japanse duizendknoop, achteraf als incidentele uitgaven. Verder wordt de compensatie van rijksmiddelen voor de Corona effecten wel ingerekend, maar kostenstijgingen en verlies aan inkomsten als gevolg van Corona worden niet begroot. Niet realistisch dus. Over creatief boekhouden gesproken.

Ook bestuurlijk koersen we af op een faillissement
Echter een financieel faillissement is niet het enige waar we op afkoersen onder deze coalitie van Baarle! en Keerpunt ’98. Helaas constateert de VPB dat de bestuurlijke kwaliteit van het college en de gemeenteraad nogal eens onder de maat is. Om de illusie in stand te houden dat in Baarle-Nassau de toepassing van Nederlandse wetten en regels anders uitpakt, vragen Baarle! en Keerpunt ’98 telkens meer van de ABG. De gevolgen: nóg een onderzoek, wéér een visietraject, slecht onderbouwde bestemmingsplan procedures, veel juridisch uitzoekwerk voor de samenwerking met Hertog. Terwijl de coalitiepartijen Baarle! en Keerpunt ’98 maar bleven roepen tijdens verkiezingen dat de verdeelsleutel binnen de ABG oneerlijk was, blijkt al jaren juist het omgekeerde. De gemeente Baarle-Nassau gebruikt onder deze coalitie veel meer ambtelijke capaciteit van de ABG dan waar we voor betalen. Daardoor is er nu structureel € 100.000 per jaar meer begroot voor buitensporige ambtelijke inzet.

Naïviteit dreigt ABG op te blazen
Het optreden van de coalitiepartijen Baarle! en Keerpunt ’98 is op bestuurlijk vlak des te opvallender. Eerst gaan ze ogenschijnlijk naïef een samenwerkingsconvenant aan met Alphen-Chaam en Gilze-Rijen, waarbij ze hun wethouders zelfs hoofdelijk laten tekenen voor de intenties van deze samenwerking. Wanneer er vervolgens efficiëntievoorstellen worden gedaan, bijvoorbeeld door de regionale samenwerking te uniformeren en ambtenaren centraal te huisvesten, blokkeren ze opeens de boel. Is het simpelweg amateurisme van deze coalitie? Het eigen college van Baarle! en Keerpunt ’98 kwam toch immers zelf met deze voorstellen? Of zijn ze bang voor hun achterban die ze jarenlang opgehitst hebben over onafhankelijkheid? Hoe dan ook, met dergelijke fratsen zetten ze de ambtelijke organisatie en bestuurlijke samenwerking op het spel. Dit gebeurt bewust en als VPB hebben wij meermaals gewaarschuwd voor de gevolgen hiervan. Desondanks is men bij Baarle! en Keerpunt ‘98 verbaasd dat Gilze-Rijen boos is en nu duidelijkheid eist. Gilze-Rijen dreigt zelfs de stekker eruit te trekken. Dat hadden we als VPB al wel kunnen voorspellen.

Is samenwerken met Hertog genoeg voor onafhankelijkheid?
De vurig gewenste samenwerking met Hertog verloopt bij dit college van Baarle! en Keerpunt ’98 ook al niet zonder slag of stoot. Ze zouden het allemaal beter gaan doen, maar op grote dossiers zoals het Cultuurcentrum, het Mobiliteitsplan of de BGTS, was meer dan een jaar geen beweging. Inmiddels ligt er een bestuursakkoord waarmee men een aantal dossiers weer vlot probeert te trekken. Echter is van verdere ambitie op samenwerken en samenleven in het akkoord weinig terug te vinden. Het is slechts een zakelijk onderhandelingsakkoord, met daarbij nog veel ruimte om bij de eerstvolgende hobbel weer opnieuw vast te lopen in een patstelling. Is gezamenlijk afval inzamelen dan werkelijk voldoende om onafhankelijk te blijven? Volgens ons niet. Meer dan 95% van onze kerntaken ligt in Nederland geborgd en is uitvoering van Nederlands beleid en samenwerking in de Nederlandse regio’s. Daar verandert een samenwerking op afval, bibliotheek of cultuurcentrum met Hertog niets aan. Natuurlijk vinden wij als VPB samenwerking met Hertog en andere Belgische buurgemeenten ook belangrijk, maar de focus erop leidt de aandacht af van de echt belangrijke zaken voor de toekomst van onze gemeente!
Alles overwegende, vragen wij ons als VPB af hoe lang de provincie Noord-Brabant nog lijdzaam zal toekijken. Ingrijpen van de provinciale bestuurders in Den-Bosch komt elke dag dichterbij. Zeker als Baarle-Nassau niet bereid is tot concessies binnen de ABG. Als u het ons eerlijk vraagt, dan denken wij dat het redden van de ABG-samenwerking de laatste kans is op enige vorm van zelfstandigheid op de lange termijn. Wanneer Baarle! en Keerpunt ’98 de ABG laten klappen, voorspellen wij dat de gemeente Baarle-Nassau gedwongen zal worden om samen te gaan met een of meer andere gemeentes. Daar kunnen ze in verschillende andere Brabantse dorpen over mee praten. Zeg dan maar houdoe tegen je bestuurlijke zelfstandigheid.